Ga naar inhoud

De geriatrische evaluaties (naast Katz)

Naast de Katz-schaal bundelt Resthome de belangrijkste geriatrische schalen die in een woonzorgcentrum (WZC/RVT) worden gebruikt om de cognitie, het decubitusrisico, de voedingstoestand, de mondgezondheid en het valrisico te objectiveren. U vindt ze op twee plaatsen:

  • op de bewonersfiche, tabblad « Evaluation Tools », waar elke schaal de geschiedenis van de bewoner toont en directe invoer toelaat;
  • via het menu Healthcare > Evaluation Tools, dat alle evaluaties van de voorziening per schaal oplijst.

De beschikbare schalen

Schaal Wat ze meet Score Betekenis
MMSE Cognitieve functies /30 Hoger = beter
Braden Decubitusrisico /23 Lager = meer risico
MNA Voedingstoestand /14 Lager = meer risico
OHAT Mondgezondheid /16 Hoger = meer risico
Tinetti Evenwicht en gang (val) /28 Lager = meer risico

De Katz-categorie staat apart

De Katz-schaal bepaalt de zorgcategorie en het forfait; ze heeft een eigen pagina en een eigen hernieuwingscyclus. Zie De Katz-evaluatie.

MMSE — cognitieve functies

De MMSE (Mini Mental State Examination) is een standaard cognitieve screeningstest op 30 punten. U vinkt elk geslaagd item aan, verdeeld over 7 domeinen:

Domein Punten
Oriëntatie in de tijd 5
Oriëntatie in de ruimte 5
Inprenting (3 woorden) 3
Aandacht en rekenen 5
Herinnering (3 woorden) 3
Taal 8
Visueel-constructieve praxis 1

Resthome telt de aangevinkte items op en toont de interpretatie:

Score Interpretatie
27-30 Normaal
21-26 Lichte cognitieve stoornis
11-20 Matige cognitieve stoornis
0-10 Ernstige cognitieve stoornis

Braden — decubitusrisico

De Braden-schaal voorspelt het decubitusrisico. U scoort 6 subschalen (radioknoppen):

  • Sensorische waarneming (1-4)
  • Vochtigheid van de huid (1-4)
  • Activiteit (1-4)
  • Mobiliteit (1-4)
  • Voeding (1-4)
  • Wrijving en schuifkracht (1-3)

Het totaal loopt van 6 tot 23. Let op: hoe lager de score, hoe hoger het risico.

Score Risiconiveau
19-23 Geen risico
15-18 Licht risico
13-14 Matig risico
10-12 Hoog risico
9 of minder Zeer hoog risico

MNA — voedingstoestand

De MNA (Mini Nutritional Assessment, korte vorm) screent het risico op ondervoeding op 14 punten, aan de hand van 6 vragen:

  • Verminderde voedselinname over 3 maanden (0-2)
  • Recent gewichtsverlies (0-3)
  • Mobiliteit (0-2)
  • Acute ziekte / psychologische stress (0 of 2)
  • Neuropsychologische problemen (0-2)
  • Body Mass Index — BMI (0-3)
Score Voedingstoestand
12-14 Normaal
8-11 Risico op ondervoeding
0-7 Ondervoed

Voedingsopvolging

De opvolging van ondervoeding (herinneringen om de MNA opnieuw te scoren, inname vs behoeften, hydratatie) steunt op de klinische registers en de zorgmodule. Zie De klinische registers.

OHAT — mondgezondheid

De OHAT (Oral Health Assessment Tool) beoordeelt de mondgezondheid in 8 categorieën, gescoord van 0 (gezond) tot 2 (te behandelen): lippen, tong, tandvlees en weefsels, speeksel, natuurlijke tanden, prothesen, mondhygiëne en tandpijn.

Het totaal loopt van 0 tot 16. Hier geldt: hoe hoger de score, hoe zorgwekkender de situatie.

Score Mondgezondheid
0-3 Gezond
4-8 Aanpassingen nodig (verwijzen naar een tandheelkundige)
9-16 Ongezond (dringende verwijzing)

« N/A »-opties

De categorieën Natuurlijke tanden en Prothesen hebben een N/A-optie (niet van toepassing): die wordt uitgesloten van de totaalscore.

Tinetti — evenwicht, gang en valrisico

De Tinetti-schaal (POMA) beoordeelt het evenwicht en de gang om het valrisico in te schatten:

  • Onderdeel Evenwicht: 9 items, /16
  • Onderdeel Gang: /12
  • Totaal: /28

Resthome berekent de twee subscores en het totaal.

Score Valrisico
25-28 Laag risico
19-24 Matig risico
Minder dan 19 Hoog risico

Tinetti, Morse en het valregister

Het tabblad « Evaluation Tools » biedt Tinetti. Voor de Morse-schaal en het valregister (incidenten, preventieve maatregelen, her-evaluaties) gebruikt u de klinische registers.

Een evaluatie invoeren en valideren

Alle schalen volgen hetzelfde traject:

  1. Open de schaal: vanuit het tabblad « Evaluation Tools » van de bewoner, of via Healthcare > Evaluation Tools.
  2. Nieuw: de bewoner, de datum (standaard vandaag) en de beoordelaar (u) worden vooraf ingevuld. Scoor de items.
  3. Bevestigen: de evaluatie gaat van Concept naar Bevestigd.
  4. Valideren: de hoofdverpleegkundige of de arts valideert; de evaluatie gaat naar Gevalideerd, met de validator en de validatiedatum geregistreerd.

De statusbalk volgt deze stappen: Concept → Bevestigd → Gevalideerd (plus Geannuleerd). De beschikbare knoppen zijn Bevestigen, Valideren, Annuleren en Terug naar concept.

Vergrendeling en bewaring

Een gevalideerde evaluatie is vergrendeld: de scores kunnen niet meer worden gewijzigd. Om te corrigeren klikt u op Terug naar concept (voorbehouden aan de hoofdverpleegkundige). Gevalideerde evaluaties kunnen niet worden verwijderd: gezondheidsgegevens moeten bewaard blijven (AVG + RIZIV).

Eén evaluatie per dag

Er kan slechts één evaluatie per bewoner, per datum en per schaal bestaan. De datum mag niet in de toekomst liggen en er kan geen evaluatie worden aangemaakt voor een overleden bewoner.

Opvolging en her-evaluatie

  • Het tabblad « Evaluation Tools » bewaart de gedateerde geschiedenis van elke schaal: om te her-evalueren voert u een nieuwe evaluatie in op een nieuwe datum.
  • De Katz-schaal heeft een eigen hernieuwingscyclus (geldigheidsvervaldatum, herinneringen). Zie De Katz-evaluatie.
  • Voor een gestructureerde periodieke her-evaluatiecyclus (berekende vervaldatum, beslissing behouden / aanpassen / stoppen, opvolgingsjournaal) gebruikt u de klinische registers.

Kernpunten om te onthouden

  • Vijf schalen naast Katz: MMSE, Braden, MNA, OHAT en Tinetti, op het tabblad « Evaluation Tools » van de bewoner.
  • Betekenis van de scores: MMSE en Tinetti, hoge score = gunstige situatie; Braden en MNA, lage score = meer risico; OHAT, hoge score = meer risico.
  • Gemeenschappelijk traject: Concept → Bevestigd → Gevalideerd; valideren is voorbehouden aan de hoofdverpleegkundige of de arts.
  • Gevalideerd = vergrendeld en bewaard; zet terug naar concept om te corrigeren.
  • Eén evaluatie per bewoner, per datum en per schaal.

Meer weten

Support